Ko je bio Uroš Predić?
Uroš Predić (1857–1953) rođen je u Orlovatu, a slikarstvo je učio na Akademiji likovnih umetnosti u Beču, gde je potom radio kao asistent. Slikanje po modelu i pažljivo građenje kompozicije prepoznaju se i u njegovim portretima i u scenama sa mnogo figura. Na njegovim slikama oboren pogled, položaj ruke i razmak između ljudi često otkrivaju kako su figure povezane. Galerija Matice srpske o Urošu Prediću.
Šta prikazuje Kosovka devojka?
Predić je Kosovku devojku naslikao 1919. godine, a slika je u zbirci Muzeja grada Beograda. Polazište mu je istoimena narodna epska pesma. U njoj devojka posle Kosovske bitke traži trojicu junaka i zatiče teško ranjenog Pavla Orlovića. Na slici ga pridržava i prinosi mu krčag. Predić je u prvi plan smestio trenutak u kojem se ona zaustavlja da mu pomogne. Muzej grada Beograda o slici i epskoj pesmi.
Tri detalja koja vredi pogledati
- Pogledi i krčag. Devojka je nagnuta nad ranjenikom, koji je okrenuo lice prema njoj. Krčag između njih povezuje dva pogleda. Ako posmatraš sliku izdaleka, taj mali prostor lako postane središte čitavog prizora.
- Crvena i plava u prvom planu. Tkanine, vez i metal privlače pogled zbog detalja. Ispod ranjenika vidi se druga figura, pa tek nakon što primetiš dvoje ljudi u središtu počinješ da razabiraš posledice bitke.
- Nizak horizont. Iznad polja ostaje širok pojas svetlog neba. Naspram mirnih linija u daljini, tela i odloženo oružje grade složen prvi plan. Nagnuta figura devojke spaja ta dva dela slike.
Epska pesma dočarava susret kroz razgovor. Predić isto osećanje prenosi položajem tela, izrazom lica i gestom devojke. Tako prizor možeš da razumeš i ako pesmu čitaš prvi put. Studija Isidore Savić u Godišnjaku grada Beograda.
Pogledaj reprodukciju Kosovke devojke na platnu i dostupne dimenzije.
Od prizora iz života do portreta i ikona
U Siročetu na majčinom grobu pažnja je na jednoj figuri, dok u Hercegovačkim beguncima priču čitaš prateći čitavu grupu. Uporedi ih sa Veselom braćom i Decom pod dudom i pogledaj kako se raspoloženje menja sa brojem figura i njihovim držanjem.
Za drugačiju stranu Predićevog rada pogledaj portret kralja Aleksandra I Karađorđevića. U njegovim delima sa verskim motivima pogledaj Svetog Nikolu, Svetog Nikolu koji spasava brodolomnike, Svetog Savu koji blagosilja decu, Isceljenje slepog i Svetog Đorđa. Predićeva dela u zbirci Galerije Matice srpske.